Pierwsze czytanie ustawy metropolitalnej dla Pomorza może otworzyć drogę do setek milionów złotych rocznie i nowego modelu współpracy samorządów – z korzyścią dla mieszkańców miast i wsi.

Jak informuje Gmina Nowy Dwór Gdański, projekt zakłada powołanie związku metropolitalnego – struktury łączącej gminy, miasta i powiaty w jeden organizm zdolny do wspólnego planowania i realizowania kluczowych inwestycji. W praktyce oznacza to lepszą koordynację działań w obszarach transportu, infrastruktury drogowej, planowania przestrzennego, ochrony środowiska czy promocji regionu.

Stawką są nie tylko kompetencje, ale również konkretne pieniądze. Uchwalenie ustawy otworzy drogę do dodatkowych środków finansowych, liczonych w setkach milionów złotych rocznie – funduszy, które zamiast trafiać do budżetu centralnego, pozostaną na Pomorzu i będą inwestowane lokalnie.

Z punktu widzenia mieszkańców, szczególnie tych z mniejszych miejscowości i terenów wiejskich, potencjalne korzyści są wymierne. Lepsza organizacja transportu publicznego – nowe autobusy, tramwaje, połączenia kolejowe – to nie tylko wygoda, ale i realny dostęp do szkół, uczelni, specjalistycznej opieki medycznej czy rynku pracy. Za inwestycjami infrastrukturalnymi idzie bowiem poprawa jakości życia.

Idea metropolii pomorskiej nie jest nowa. Już w 2011 roku, z inicjatywy Paweł Adamowicz, powołano stowarzyszenie Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot, które dziś skupia 61 samorządów – od dużych miast po gminy wiejskie. W tym gronie znajduje się również Nowy Dwór Gdański.

Dotychczasowa współpraca przyniosła wymierne efekty. W ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych na lata 2014–2020 metropolia zarządzała środkami europejskimi o wartości 1,88 mld zł, realizując blisko 200 projektów o łącznej wartości 3,67 mld zł. Kolejna perspektywa – na lata 2021–2027 – zakłada realizację 115 projektów, obejmujących m.in. rozwój węzłów integracyjnych, budowę infrastruktury rowerowej i tramwajowej, termomodernizację budynków publicznych czy wsparcie społeczne dla dzieci, młodzieży i seniorów. Łączne dofinansowanie przekroczy 1,23 mld zł.

Samorządowcy nie mają jednak wątpliwości – obecna formuła stowarzyszenia, choć skuteczna, ma swoje ograniczenia. Brakuje narzędzi prawnych i stabilnych źródeł finansowania, które pozwoliłyby działać na jeszcze większą skalę.

Projekt ustawy metropolitalnej ma to zmienić. Jak podkreślają przedstawiciele regionu, Pomorze już dziś funkcjonuje jak metropolia w praktyce. Teraz potrzebuje jedynie formalnego potwierdzenia tego statusu – przejścia z poziomu „de facto” do „de iure”.

Dzisiejsze sejmowe czytanie może być więc początkiem nowego rozdziału – nie tylko w administracyjnym porządku, ale przede wszystkim w myśleniu o wspólnym rozwoju całego regionu.