86. rocznica egzekucji działaczy Polonii Gdańskiej w Muzeum Stutthof. Hołd dla ofiar niemieckich zbrodni

22 marca 2026 roku w Muzeum Stutthof odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary dwóch egzekucji dokonanych przez Niemców 11 stycznia oraz 22 marca 1940 roku. Tegoroczne obchody miały szczególny charakter – przypadała bowiem 86. rocznica tragicznych wydarzeń, które na zawsze zapisały się w historii Pomorza.

Symboliczne miejsce pamięci w lesie między Stegną a Sztutowem

Uczestnicy uroczystości spotkali się w miejscu szczególnym – w lesie między Stegna a Sztutowo, gdzie w 1940 roku doszło do brutalnych egzekucji działaczy Polonii Gdańskiej. To właśnie tam, pod ukrytym wśród drzew pomnikiem, oddano hołd osobom wiernym swojemu pochodzeniu i wartościom narodowym.

Pomnik, znajdujący się w miejscu kaźni, przypomina dziś o wysokiej cenie wolności oraz dramatycznej historii regionu.

86. rocznica tragicznych wydarzeń z 1940 roku

W styczniu i marcu 1940 roku niemieccy okupanci dokonali dwóch masowych egzekucji. 11 stycznia zamordowano 22 osoby, natomiast 22 marca – przypadającego wówczas w Wielki Piątek – życie straciło kolejnych 67 osób.

Ofiary były przedstawicielami polskiej elity z terenów Wolnego Miasta Gdańska. Wśród nich znajdowali się organizatorzy życia społecznego, kulturalnego i religijnego – nauczyciele, księża, kolejarze, działacze polityczni oraz urzędnicy. Ich jedyną „winą” była miłość do Polski, działalność na rzecz polskości oraz przywiązanie do idei niepodległości i niezależności.

Uroczystości i wspólne oddanie hołdu

W obchodach udział wzięli przedstawiciele rodzin zamordowanych, władz centralnych, konsulatów, samorządów, mieszkańcy Pomorza oraz uczniowie lokalnych szkół. Obecna była również starosta Barbara Ogrodowska, Wicewojewoda Pomorski Emil Rojek i dyrektor Muzeum Stutthof Marcin Owsiński.

Podczas ceremonii złożono kwiaty oraz zapalono znicze, oddając cześć i należny szacunek ofiarom niemieckich zbrodni. Wspólne upamiętnienie było wyrazem wdzięczności za odwagę i niezłomność tych, którzy pozostali wierni Polsce mimo grożących im represji.

Zbrodnia, którą próbowano ukryć

Przez wiele lat informacje o egzekucjach były skrywane. Dopiero po zakończeniu wojny, dzięki relacjom świadków, udało się odnaleźć miejsca pochówku ofiar. Po ekshumacji ich szczątki zostały uroczyście przewiezione i pochowane na Cmentarz Ofiar Hitleryzmu na gdańskiej Zaspie.

Pamięć o bohaterach trwa

Uroczystości w Muzeum Stutthof stanowią ważny element pielęgnowania pamięci historycznej oraz edukacji kolejnych pokoleń. To przypomnienie, że wolność, którą dziś się cieszymy, została okupiona ogromną ofiarą.

Składając kwiaty i zapalając znicze, uczestnicy wydarzenia podkreślili, jak istotne jest zachowanie pamięci o bohaterach. Ich postawa pozostaje symbolem odwagi i wierności wartościom, które do dziś stanowią fundament tożsamości narodowej.