„2,20 pod poziomem morza” – czytanie performatywne w Sztutowie

W Sztutowie odbyło się czytanie performatywne poematu dokumentalnego „2,20 pod poziomem morza”. Wydarzenie było efektem pracy Społecznego Chóru Czytającego ze Sztutowa, który poprzez tekst, wspomnienia i osobiste doświadczenia opowiedział o Żuławach, Mierzei Wiślanej i ludziach związanych z tym regionem.

Spotkanie było zwieńczeniem warsztatów prowadzonych przez reżyserkę i dramaturżkę Ritę Jankowską. Jedenastoosobowa grupa uczestników przez kolejne spotkania pracowała nad tekstem i wspólną formą jego prezentacji.

O pamięci, miejscu i tożsamości

„2,20 pod poziomem morza” jest poematem dokumentalnym poświęconym pamięci i tożsamości mieszkańców Żuław oraz Mierzei Wiślanej.

Podstawą tekstu stały się wspomnienia, świadectwa, listy, materiały odnalezione w źródłach, ale także historie i doświadczenia samych uczestników projektu. W poemacie znalazły się opowieści o życiu w tym regionie, emocjach, pamięci rodzinnej i doświadczeniach kolejnych pokoleń.

Jednym z motywów powracających podczas wydarzenia były pytania: „Kim jesteśmy?”, „Kim jestem?” i „Kim jesteś?”. Stały się one punktem wyjścia do opowieści o związku człowieka z miejscem, w którym żyje, oraz o historii zapisanej nie tylko w dokumentach, ale również w pamięci mieszkańców.

Społeczny Chór Czytający ze Sztutowa

W projekcie udział wzięli: Renata Afeltowicz, Justyna Czubińska, Mariusz Czubiński, Joanna Hulanicka, Paweł Jackowski, Wioleta Jaworska, Jagoda Majos-Dalecka, Gabriela Maszke, Agnieszka Piórko, Monika Podsiadło oraz Patrycja Skobeleva.

Autorką tekstu i osobą prowadzącą pracę nad projektem była Rita Jankowska.

Czytanie połączyło elementy literatury, teatru, historii mówionej oraz osobistych wspomnień. Było także pierwszym tego rodzaju przedsięwzięciem zrealizowanym z udziałem lokalnej społeczności w Sztutowie.

Pomysł narodził się w Sztutowie

Po zakończeniu czytania głos zabrał dyrektor Sztutowskiego Ośrodka Kultury Paweł Jackowski. Podziękował Joannie Hulanickiej za pomysł i inicjatywę zrealizowania projektu, a Ricie Jankowskiej za przygotowanie artystyczne, pracę z uczestnikami i stworzenie Społecznego Chóru Czytającego.

Jak zaznaczył, poemat powstawał z materiałów i historii związanych bezpośrednio z tym miejscem. Rita Jankowska podczas pracy nad tekstem sięgała do źródeł i materiałów bibliotecznych, ale również rozmawiała z uczestnikami, poznając ich wspomnienia, rodzinne historie i emocje.

– Z tego wszystkiego powstał poemat. O nas, o Żuławach, o ludziach, którzy się tutaj osiedlili – mówił Paweł Jackowski.

Dyrektor przypomniał również, że pomysłodawczynią przedsięwzięcia była Joanna Hulanicka. To z jej inicjatywy projekt został zrealizowany właśnie w Sztutowie.

Rita Jankowska: „Ten poemat jest bardzo wspólny”

Po wydarzeniu o pracy nad przedstawieniem opowiedziała również Rita Jankowska. Podkreśliła, że tworzenie chóru było intensywnym procesem wymagającym od uczestników nie tylko pracy z tekstem, ale również wzajemnego słuchania i budowania wspólnego głosu.

Zwróciła też uwagę na znaczenie miejsca, w którym powstał poemat. Jej zdaniem historia Sztutowa i Żuław, doświadczenia ludzi, którzy na przestrzeni kolejnych pokoleń tworzyli tutaj swoje miejsce do życia, sprawiają, że opowieść o pamięci i tożsamości nabiera szczególnego znaczenia.

– Czuję, że ten poemat jest bardzo wspólny. Że nie jest tylko moim poematem, ale jest poematem nas wszystkich – mówiła Rita Jankowska.

Jak podkreślała, tekst z czasem przestał być wyłącznie dziełem autora. Został uzupełniony głosami, doświadczeniami i emocjami osób uczestniczących w projekcie.

Historia opowiedziana przez mieszkańców

„2,20 pod poziomem morza” pokazało historię Żuław z perspektywy ludzi, którzy tutaj mieszkają. Nie poprzez daty i kronikarski zapis wydarzeń, ale poprzez wspomnienia, rodzinne historie, emocje i pytania o własne miejsce.

Finałowe czytanie było podsumowaniem pracy Społecznego Chóru Czytającego ze Sztutowa i jednocześnie prezentacją opowieści stworzonej z lokalnych doświadczeń – o Żuławach, ich mieszkańcach, pamięci i tożsamości.

 Organizatorem wydarzenia był Gminny Ośrodek Kultury w Sztutowie SZOK, a partnerem projektu Fundacja Zróbmy Sztukę.

Patronat medialny nad wydarzeniem objęły Radio Żuławy oraz Telewizja Żuławy.

Projekt został dofinansowany w ramach Funduszu AKUMULATOR SPOŁECZNY ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO, a także ze środków Gminy Sztutowo i Fundacji Strefa Mocy.